Podręcznik
użytkownika

4.3 Analizy - obliczanie indeksów

Zakładka "Analizy" przeznaczona jest do dokonywania przydatnych wyznaczeń w diagnostyce ortodontycznej takich jak Boltona, PAR oraz analize symetrii

Aby wyznaczyć dany wskaźnik należy uaktywnić jego zakładkę w zakładce "Analizy", a następnie korzystając ze schematów pomiarowych pojawiających się poniżej wykonać wszystkie pomiary niezbędne do wykonania danej analizy. Pola zawierają zawsze tylko te pomiary, które są wymagane do obliczenia wybranej analizy.

W zależności od analizy wymaganymi pomiarami mogą być: szerokość zęba, łączna szerokość segmentu zębów lub odległość między zębami. Pola dotyczące szerokości pojedynczych zębów posiadają opis w postaci numeru zęba, którego dotyczą.

Kliknięcie na dowolnym z pól pomiarowych powoduje pojawienie się opisu pomiaru jaki ma być wykonany dla tego pola oraz automatyczne ustawienie się modelu w pozycji najwygodniejszej do wykonania pomiaru. Dwuklik na polu pomiarowym wyłącza pole z obliczeń. Pole powiązane z nieaktywnym zębem jest oznaczane na czerwono. Dezaktywacja pola jest stosowana na przykład gdy ząb został fizycznie usunięty. Aby przywrócić aktywność pola wystarczy dokonać jakiegoś pomiaru gdy pole jest wybrane.

Przykładowa zawartośc schematu pomiarowego:

Rys 1.

Rys 1.

Pomiar pojedynczego zęba

Obliczenie każdego ze wskaźników wymaga dokonania pomiarów szerokości wszystkich lub przynajmniej kilku zębów. Aby dokonać pomiaru szerokości zęba należy kliknąć na odpowiadającym mu polu na schemacie pomiarowym, spowoduje to automatyczne ustawienie się modelu w pozycji najdogodniejszej do wykonania pomiaru.

Rys 1.

Następnie, poprzez wskazanie dwóch punktów, należy dokonać pomiaru szerokości zęba. Zmierzona wartość pojawi się w odpowiednim polu, a pomiar oznaczony zostanie przy pomocy płaszczyzn pomocniczych oraz odcinka łączącego punkty pomiarowe.

Rys 1.

Pomiar bieżący jest oznaczony kolorem czerwonym. Pozostałe pomiary mają kolor niebieski. W każdej chwili każdy z pomiarów można zmodyfikować poprzez zmianę położenia punktów pomiarowych. Aby zmienić położenie punktu należy go chwycić (wskazać myszką, wcisnąć lewy przycisk myszki i przytrzymać) i przesunąć myszką w nowe miejsce. Oczywiście w czasie pomiaru można manipulować widokiem, tak aby dokonywać pomiaru w możliwie wygodny sposób.

Wskaźnik Boltona

Jest to analiza długości łuku zębowego szczęki i żuchwy. Polega na obliczeniu sumy mezjodystalnych szerokości zębów stałych szczęki i żuchwy

Sposób przeprowadzenia analizy:
- wyznaczenie szerokości mezjodystalnych zębów 3-3 w szczęce i w żuchwie dla wskaźnika częściowego
- wyznaczenie szerokości mezjodystalnych zębów 6-6 w szczęce i w żuchwie dla wskaźnika całkowitego
- wynik: przyrównanie wskaźników szczęki i żuchwy wyrażonych w %, do wartości oczekiwanych.

Analiza symetrii

Taka analiza dostarcza informacji o wzajemnych położeniach zębów w odniesieniu do osi symetrii szczęki i żuchwy i linii referencyjnych prostopadłych do nich. Analiza symetrii może być wykonana na 2 sposoby:


- “Wolna” – punkty wymagane do analizy są wskazywane manualnie,
- “Z analizy” – pozycje punktów do wykonania analizy są wyliczane automatycznie dla każdego zęba, dla którego zmierzona została szerokość mezjodystalna podczas wykonywania innych analiz.

Analiza "Wolna"

Aby wykonać analizę w trybie "Wolna"
- aktywuj kontener "Symetria" w zakładce "Analizy"(1)
- wybierz zaznaczając odpowiedni znacznik czy analiza ma być wykonywana dla żuchwy czy dla szczęki(2)
- klikając na jedną z zakładek wybierz metodę analizy : "Wolna" lub "Z analizy"(3)
- kliknij przycisk "Nowa oś"(4)

Rys 1.

Po wciśnięciu przycisku "Nowa oś" należy ustawić osie symetrii. Aby to zrobić należy wskazać kolejno trzy punkty. Pierwszy i drugi punkt wyznaczą podłużną oś symetrii modelu, natomiast trzeci punkt wyznaczy oś poprzeczną (prostopadłą do osi podłużnej). Położenie każdego z postawionych punktów można w dowolnym momencie modyfikować. Wystarczy najechać kursorem myszy nad punkt i "chwytając go" przenieść w nowe miejsce.

Podczas pracy z osiami symetrii z boku ekranu pojawiają się okna pomocowe. Jedno tuż poniżej tabeli pomiarowej , które skrótowo opisuje funkcje związane z pomiarami symetrii oraz przewodnik w osobnym okienku , który instruuje jakie czynności powinny być wykonane krok po kroku.

Rys 1.

Położenie osi symetrii może być również skopiowane z siatki pomocniczej. Osie symetrii pokryją się wtedy z głównymi osiami układu współrzędnych. W tym wypadku nie definiuje się osi poprzez wskazywanie punktów - wystarczy kliknąć przycisk "Oś z siatki". Skopiowanie osi symetrii z siatki pomocniczej ma sens wtedy gdy model jest prawidłowo zorientowany względem tej siatki - taka sytuacja ma miejsce gdy podłużna oś symetrii pokrywa się z jedną z osi układu współrzędnych (pogrubiona oś w siatce pomocniczej).

Jeśli wykonywana jest analiza "Wolna" to w następnej kolejności należy wskazać kolejno parami punkty na powierzchni odpowiadających sobie zębów. Para prostopadłych do siebie niebieskich odcinków, pojawiających się dla każdego punktu przedstawia jego odległość od obu osi, wartości tych odległości zostają automatycznie umieszczone w tabelce.

Rys 1.

Wskazanie każdej kolejnej pary punktów powoduje pojawienie się nowego wiersza w tabelce. Kliknięcie na dowolnym wierszu powoduje pokazanie odpowiadających mu punktów pomiarowych wraz z towarzyszącymi im odcinkami. W każdej chwili możliwe jest zmodyfikowanie położenia punktów techniką przeciągnij i upuść.

Wartości w tabelce zostaną automatycznie zaktualizowane. Możliwe jest wyświetlanie na ekranie wszystkich pomiarów dotyczących symetrii równocześnie. W tym celu należy zaznaczyć znacznik "Pokaż wszystkie" znajdujący się nad tabelą pomiarową.

Rys 1.

Analiza "z analizy"

Jeśli wybrano metodę "Z analizy" to punkty na powierzchni zębów zostaną dobrane automatycznie na podstawie pozycji punktów pomiarowych określających szerokości zębów, które to punkty wskazano wcześniej podczas wykonywania innych analiz. Jeśli np. podczas wykonywania analizy Korkhausa zmierzono szerokości zębów nr 11, 12, 21 i 22 to możliwe jest wykonanie automatycznej analizy symetrii położenia tych zębów dzięki temu właśnie, że program już "zna" ich pozycję.

Wskaźnik PAR

Program umożliwia również wyznaczenie wskaźnika PAR (Peer Assessment Rating) . Jest stosowany w leczeniu ortodontycznym jako jednoliczbowa wartość, która reprezentuje stopień anomalii występujących w zgryzie. Wskaźnik PAR jest sumą kilku wyznaczanych z osobna składowych, które pokażą się gdy klikniemy na zakładce PAR-Index.

Rys 1.

Na podstawie pomierzonych wielkości program ustala wartość składowej wskaźnika PAR i wyświetla ją na liście obok pozycji. Przy małych szczelinach ta wartość będzie równa zero. Wartości składowych wskaźnika PAR są wartościami całkowitymi i pojawiają się po przekroczeniu pewnych progowych wartości pomiarowych. Aby się o tym przekonać, można dla testu jedną ze szczelin zmierzyć z celowym błędem jako bardzo dużą - program automatycznie wyświetli przy pozycji wartość całkowitą większą od zera.

Porównanie analiz

Program umożliwia generowanie analiz zbiorczych dla łatwego porównania między modelami. Przycisk do tworzenia takich analiz zbiorczych (Stwórz porównanie) znajdziesz na górze panelu "Analizy". Plik pacjenta może zawierać 1-4 modeli.

Każdy model (możesz się pomiędzy nimi przełączać używając opcji Zarządzaj modelami->Zarządzaj modelami z menu głównego) może zawierać swój własny raport z analiz. Zazwyczaj poszczególne modele odpowiadają za odpowiedni etap leczenia i lekarz może miec potrzebę porównania danych liczbowych dla różnych etapów leczenia. Jest na to prosty sposób. Przejdź do panelu "Analizy" gdzie na samej górze znajdziesz przycisk Stwórz porównanie.

Po wciśnięciu program wygeneruje plik PDF i spyta o lokacje na dysku do jego zapisu. Możesz go obejrzeć używając dowolnej przeglądarki plików PDF. Plik zaiwera wszystkie liczby, które możesz znaleźć w panelu "Analizy" dla każdego dostępnego modelu. Są one prezentowane w wierszach z podziałem na kolumny (tyle kolumn z ilu modeli składa sie plik), tak żeby można było porównać te same wartości różnych modeli. Na przykład jeśli plik zawiera 3 modele wygenerowany raport będzie zawierał 3 kolumny z wartościami dla każdego parametru analiz. Oczywiście niektóre z nich mogą być puste jeśli analizy nie były kompletne.